Azərbaycanda əmək bazarında inqilabi yenilik: "Çevik İş Vaxtı" rejimi kimlərə və necə tətbiq olunacaq?

Azərbaycanda əmək bazarında inqilabi yenilik: "Çevik İş Vaxtı" rejimi kimlərə və necə tətbiq olunacaq?

Bugün, 16:06

Azərbaycan əmək bazarında işçilərin iş-həyat balansının qorunması və məhsuldarlığın artırılması istiqamətində tarixi islahatlara start verilir. Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə təsdiqlənmiş “Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsinə dair 2026–2030-cu illər üçün Tədbirlər Planı” çərçivəsində ölkəmizdə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan çevik iş vaxtı rejimi (flexible working hours) modelləri yaradılacaq.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (ƏƏSMN) İqtisadiyyat Nazirliyi ilə birgə yeni mexanizmlərin hüquqi bazasını hazırlayaraq mərhələli şəkildə tətbiqinə başlayıb. Bəs bu sistem tam olaraq nədir, hansı sahələri əhatə edəcək və kimlər fərdi qrafiklə işləyə biləcək? Nazirliyin rəsmi izahatları əsasında mövzunu təhlil edirik.

Beynəlxalq praktikaya və nazirliyin açıqlamasına əsasən, çevik iş vaxtı işçinin ümumi qanuni iş saatı normasını (məsələn, həftəlik 40 saat) tamamlamaq şərtilə, işə başlama və bitmə saatlarını öz şəxsi qrafikinə uyğun tənzimləməsidir. Bu rejim əsasən iki hissədən ibarət olur: Fiksə olunmuş (məcburi) vaxt: İşçinin mütləq şəkildə iş başında və ya onlayn olmalı olduğu ortaq saatlar (məsələn, 11:00-16:00). Çevik giriş-çıxış intervalları: İşçinin öz istəyinə uyğun olaraq işə gələ və gedə biləcəyi vaxt kəsiyi (məsələn, səhər 08:00-11:00 arası gəliş, axşam 16:00-20:00 arası gediş).

ƏƏSMN rəsmi olaraq bəyan edib ki, çevik iş rejimi daimi olaraq fiziki ofis iştirakı və ya fasiləsiz istehsalat tələb etməyən sektorlar üçün daha əlverişlidir. İlkin mərhələdə sistemin şamil ediləcəyi əsas sahələr bunlardır:

İnformasiya Texnologiyaları (İT) və Rəqəmsal Sahə: Proqram təminatı, sistem inzibatçılığı və data analitika.
Maliyyə və Bank Sektoru: Analitik hesabatlıq, daxili audit və uzaqdan idarə olunan maliyyə xidmətləri.
Təhsil və Konsaltinq: Onlayn təhsil platformaları, distant tyutorluq və fərdi ekspert xidmətləri.
Dövlət İdarəçiliyi: Dövlət qurumlarının inzibati, analitik, strateji planlaşdırma və rəqəmsal xidmət istiqamətləri.

Qeyd: Fasiləsiz fəaliyyət göstərən istehsalat və xidmət sahələrində isə bu rejimin tətbiqi üçün xüsusi növbəli tənzimləmə mexanizmləri hazırlanacaq.

Yeni Tədbirlər Planında sosial müdafiəyə ehtiyacı olan və xüsusi ailə vəziyyətinə malik həssas qruplara üstünlük verilib. Nazirliyin rəsmi meyarlarına görə, aşağıdakı şəxslər çevik iş rejimindən prioritet olaraq faydalana biləcəklər: Azyaşlı uşağı olan valideynlər (körpə və ibtidai sinif şagirdlərinin ana və ataları). Əlilliyi olan və ya sağlamlıq imkanları məhdud şəxslər. İşlə bərabər təhsil alan tələbələr (ali və orta ixtisas təhsilini davam etdirənlər). Məsafədən (remote) və ya hibrid formada çalışan əməkdaşlar.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi rəsmi olaraq bildirir ki, proses mərhələli şəkildə icra ediləcək:

2026-cı il (İlkin mərhələ): Qabaqcıl beynəlxalq təcrübə, Avropa modelləri araşdırılacaq, institusional və hüquqi təhlillər aparılacaq.
Növbəti mərhələ: Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə müvafiq dəyişikliklərin edilməsi üçün normativ hüquqi akt layihələri hazırlanaraq hökumətə təqdim olunacaq.
Yekun mərhələ (2030-adək): Çevik iş vaxtı modelləri həm dövlət, həm də özəl sektorda rəsmi iş rejimi kimi tam inteqrasiya ediləcək. Bəs bu yenilik bizə nə qazandıracaq?

Dövlətin bu addımı ölkədə qeyri-formal məşğulluğun qarşısının alınması və qadınların, gənclərin əmək bazarına cəlb edilməsi baxımından inqilabi hesab olunur. Çevik qrafik işçilərin nəqliyyatda vaxt itkisini azaldacaq, tıxacların qarşısını qismən alacaq və motivasiyanı yüksəltməklə şirkətlərin gəlirliliyinə müsbət təsir göstərəcəkdir.