Açıqlamanın verilməsinin üstündən uzun müddət keçsə də, ABŞ prezidenti Cozef Baydenin Ukraynaya uzaqmənzilli raketlərdən istifadəyə dair yaşıl işıq yandırmasından sonra yenidən gündəmə gəlib. Xüsusilə, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin nüvə silahı ilə bağlı sərəncam imzalaması son günlərin müzakirə mövzusuna çevrilib. Belə ki, Putinin imzaladığı fərmana əsasən, nüvə silahının istifadəsini müəyyən edən şərtlərə bəzi yeniliklər edilib. Rusiya ərazisinə ballistik raket hücumu həyata keçirərsə, Rusiyaya nüvə cavabı verməyə icazə verilir və pilotsuz uçuş aparatları və ya döyüş təyyarələri ilə edilən hücumlar da bu əhatəyə daxil edilir.
Britaniya nəşri iddia edir ki, ABŞ Ukraynaya gizli şəkildə nüvə silahı ötürə bilər. Son günlərdə baş verən gərginliklər də iddiaları gücləndirir. Lakin, Donald Trampın yanvardan etibarən hakimiyyətə gələcəyini nəzərə alsaq belə bir iddia həqiqətə uyğun deyil. Əksinə, ümidlər onun münaqişəni yatırtması yönündədir.
Bəs nüvə silahından istifadə riski nə qədərdir?
Nüvə silahlarının destruktiv gücünü nümayiş etdirən hadisələr göstərir ki, müasir dövrdə onların nəzarət altında saxlanılmasının vacibdir. Kütləvi qırğın üçün istifadə edilən nüvə silahı nəhəng partlayış gücü və təsir sahəsi yaradır. Nüvə silahlarının yaratdığı enerji həm güclü partlayış, həm də istilik və radiasiya ilə müşayiət olunur, bu da uzunmüddətli ekoloji və insan sağlamlığına mənfi təsirlər yaradır.
İlk dəfə nüvə silahı İkinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ tərəfindən Yaponiyanın iki şəhərinə atılıb. 6 avqust 1945-ci ildə uran əsaslı bomba Xirosimaya, 3 gün sonra isə Naqasaki şəhərinə atılıb. Bu hücumlar nəticəsində on minlərlə insan ölüb, yüz minlərlə insan isə radiasiyanın təsiri ilə ağır yaralanıb. Bu silahdan istifadənin təsiri hələ də müəyyən qədər qalmaqdadır.
Nüvə silahından istifadə səlahiyyəti hər bir ölkənin öz qanunvericiliyi və idarəetmə strukturlarına uyğun olaraq müəyyənləşdirilir. Məsələn, ABŞ-də nüvə silahlarının istifadəsi barədə qərarı yalnız prezident verə bilər. Prezidentin bu qərarını təsdiq etməsi üçün digər dövlət qurumlarının razılığı tələb olunmur, lakin qərarın icrası hərbi komandanlıq vasitəsilə həyata keçirilir. Rusiyada da nüvə silahlarının istifadəsi ilə bağlı səlahiyyət prezidentin əlindədir və qərar "nüvə çantası" adlanan xüsusi sistem vasitəsilə icra olunur. Çin, Böyük Britaniya, Fransa kimi digər nüvə dövlətlərində də bu qərar adətən dövlətin ali rəhbəri və ya hökumət başçısına məxsusdur. Şimali Koreyada nüvə silahlarından istifadə səlahiyyəti ölkənin ali lideri Kim Çen Ina məxsusdur, bu qərar yalnız onun şəxsi ixtiyarındadır.
Nüvə silahlarından istifadə qlobal miqyasda fəlakətə səbəb ola biləcəyindən bu səlahiyyət ciddi prosedurlar və təhlükəsizlik mexanizmləri ilə tənzimlənir. Həmçinin, beynəlxalq hüquq və müqavilələr nüvə silahlarının istifadəsini məhdudlaşdırmağa çalışır. Məsələn, BMT-nin qətnamələri və nüvəsizləşdirmə sazişi (NPT) bu sahədə mühüm rol oynayır.
Nüvə silahından istifadə riskini tam dəqiqliklə demək mümkün olmasa da, ümumilikdə, mütəxəssislər nüvə silahlarından genişmiqyaslı istifadə ehtimalını aşağı hesab edirlər, çünki belə bir hadisə hər iki tərəf üçün məhv deməkdir. Bununla yanaşı, beynəlxalq təşkilatların fəaliyyəti, nüvə silahlarının yayılmaması barədə müqavilələr və diplomatik səylər bu riskin azaldılması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Üçüncü dünya müharibəsi başlasa necə olacaq?
Skandinaviya ölkələrində III dünya müharibəsi riski ilə bağlı hazırlıqlar başlanıb. Onlar potensial Üçüncü Dünya Müharibəsi təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq verərək vətəndaşlarına ağır döyüş vəziyyətində sağ qalmaq üçün təlimatlar təqdim ediblər.
Hazırda dünya gücləri arasında silahlanma yarışı, nüvə təhlükəsi və geosiyasi gərginliklər belə III dünya müharibəsi riskini artırsa da, qarşılıqlı məhvetmə qorxusu vəziyyəti dəyişir. Dövlətlər daha çox diplomatik yollarla problemləri həll etməyə çalışırlar. Lakin, belə bir müharibə başlasa, Ukraynanın onsuz da taqətdən saldığı Rusiya bu müharibədən məğlub tərəf kimi çıxa bilər. 110 il əvvəl Birinci Dünya müharibəsinə başlayan Rusiyanın illər öncə eyni səhvi təkrarlaması bu ölkənin dağılmasını sürətləndirə bilər. Əgər nüvə silahları işə düşsə, bu nəinki, Rusiya və ya ABŞ, birbaşa bəşəriyyət üçün təhlükədir. (Milli.Az )


Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər:
Rusiya nüvə silahını işə salır? - Putin sərəncam imzaladı
Rusiyadan Qərbə sərt xəbərdarlıq
Çin ABŞ-nin nüvə strategiya hesabatından ciddi narahatdır
Ukraynaya taktiki nüvə silahları verilib - Şok iddia
ABŞ admiralı Rusiya və Çinlə nüvə müharibəsi ehtimalından danışdı
“Bu torpaq uğrunda ölən varsa, Vətəndir...” — Şəhid Əli Nəcəfovun qəhrəmanlıq yolu
ŞƏHİDLƏRİN QANI İLƏ YOĞRULUBDUR TORPAĞIMIZ, QƏLBİMİZDƏ DALĞALANIR ÜÇ RƏNGLİ BAYRAĞIMIZ
Vətənə həsr olunmuş ömür –şəhid Aydın Abdullayev
Qalibiyyət ruhlu xalq
Son 10 ildə kənd təsərrüfatı sahəsində artımlar müşahidə olunur
ABŞ “Tramp marşrutu” ilə bağlı qərarı təsdiqlədi
Bakıda “4-cü Milli Kibertəhlükəsizlik Forumu” işə başladı
Keçən il 2 manat idi, bu il 6 manat oldu
Putin erməniləri it kimi qapısına bağlamaq istəyir - Zorikyan
Qızıl və gümüş bahalaşdı
Qırğızıstan BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzvü seçildi
Zelenski ABŞ-nin diqqətinin Ukraynadan İrana yönəldiyini bildirib
Xəzər dənizində zəlzələ oldu
Tramp kömür energetikasının inkişafına 700 milyon dollar ayırmaq istəyir
Reuters": Aİ ilə Rusiya arasında danışıqlar üçün imkan yaranır
WSJ: Tramp yalnız ABŞ hərbçiləri öldürülərsə, İranla atəşkəsdən imtina edə bilər
ABŞ-də güclü zəlzələ oldu
Bu il Sərsəng su anbarında yenidənqurma işlərinə başlanılacaq
Mənzil sahiblərinə ŞAD XƏBƏR - Bu pulu ödəməyə BİLƏRSİNİZ
Kahramanmaraşda zəlzələ oldu
Bu məlumatı istəyən saytlara GİRİŞ ETMƏYİN
Bakıda mənzil qiymətləri od tutub yanacaq - Almaq istəyənlərin DİQQƏTİNƏ
İran Küveyt hava limanını VURDU
DÜNYA Bu ölkədə də məktəblərdə telefonlara qadağa QOYULDU
Ukrayna Putinin doğma şəhərini vurdu
Time Out seçdi: Dünyanın ən təsirli 10 muzeyi
Ərdoğan və Paşinyan arasında telefon danışığı olub
Konqoda Ebola yoluxmaları 282-yə çatıb
1 İyun Beynəlxalq Uşaqlar günü.
Şavkat Mirziyoyev: Bakıda WUF13 olduqca yüksək səviyyədə və uğurla təşkil edildi
Qadınlardan ibarət Azərbaycan millisinin təlim-məşq toplanışı üçün heyəti açıqlandı
“Maliyyə icarəsi haqqında” qanun layihəsi son oxunuşda qəbul edildi
Azərbaycanda lizinq anlayışı ləğv edilir
Prezident İlham Əliyevə təbriklər gəlməkdə davam edir - YENİLƏNİR
Şükürbəyli sakini: "Yurdumuza qayıtmağın xoşbəxtliyi ayrıdır"
WP: ABŞ və İran arasında atəşkəsin 60 gün uzadılması nəzərdə tutulur
Tramp bir sıra ölkələri İsraillə münasibətləri normallaşdırmağa çağırıb
Mayın 24-də əsl yay havası olacaq
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesabında WUF13-lə bağlı paylaşım edilib - FOTO
Mayın bütün sosial ödənişləri yekunlaşdırıldı
Ölkədə yeni QAYDA - Minlərlə manat cərimə GƏLİR
Bu şəxslərə mənzil kirayəsinə görə hər ay 100 manat veriləcək
Gürcüstana gedənlərə VACİB XƏBƏR - Əlavə 12 manat da ödəməlisiniz
TƏBİB-in icraçı direktorunun müavini bu şəxs OLDU
Xüsusi statusla mənzillə təminat yalnız 1 dəfə mümkündür
Yeni Klinikada xəstənin ölümündə təqsirli bilinən həkimin məhkəməsi başlayır
Millimiz İrəvandakı Avropa çempionatına qatılmaqdan imtina etdi - FOTO
İdman zalında qəfil ölümlər - Azərbaycanda və dünyada məşhur simaların faciəli taleləri
“Qarabağ” UEFA reytinqində əmsalını artırdı
“Qarabağ” bu gün “Kopenhagen”ə qarşı - Saatlar qaldı
III MDB Oyunlarında Azərbaycanın bayraqdarları - FOTO
Formula 1 Azərbaycan: sərbəst yürüş başladı
Dünən saxlanılan məşhurlara bölmədə verilən 5 sual - FOTO
Ayan Babakişiyeva dinini dəyişib
Faytonçu Nazimin son durumu AÇIQLANDI
"Röyanın mənə böyük sevgisi var" - 54 yaşlı AYGÜN
Aidə anidən AzTV-dən getdi