Açıqlamanın verilməsinin üstündən uzun müddət keçsə də, ABŞ prezidenti Cozef Baydenin Ukraynaya uzaqmənzilli raketlərdən istifadəyə dair yaşıl işıq yandırmasından sonra yenidən gündəmə gəlib. Xüsusilə, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin nüvə silahı ilə bağlı sərəncam imzalaması son günlərin müzakirə mövzusuna çevrilib. Belə ki, Putinin imzaladığı fərmana əsasən, nüvə silahının istifadəsini müəyyən edən şərtlərə bəzi yeniliklər edilib. Rusiya ərazisinə ballistik raket hücumu həyata keçirərsə, Rusiyaya nüvə cavabı verməyə icazə verilir və pilotsuz uçuş aparatları və ya döyüş təyyarələri ilə edilən hücumlar da bu əhatəyə daxil edilir.
Britaniya nəşri iddia edir ki, ABŞ Ukraynaya gizli şəkildə nüvə silahı ötürə bilər. Son günlərdə baş verən gərginliklər də iddiaları gücləndirir. Lakin, Donald Trampın yanvardan etibarən hakimiyyətə gələcəyini nəzərə alsaq belə bir iddia həqiqətə uyğun deyil. Əksinə, ümidlər onun münaqişəni yatırtması yönündədir.
Bəs nüvə silahından istifadə riski nə qədərdir?
Nüvə silahlarının destruktiv gücünü nümayiş etdirən hadisələr göstərir ki, müasir dövrdə onların nəzarət altında saxlanılmasının vacibdir. Kütləvi qırğın üçün istifadə edilən nüvə silahı nəhəng partlayış gücü və təsir sahəsi yaradır. Nüvə silahlarının yaratdığı enerji həm güclü partlayış, həm də istilik və radiasiya ilə müşayiət olunur, bu da uzunmüddətli ekoloji və insan sağlamlığına mənfi təsirlər yaradır.
İlk dəfə nüvə silahı İkinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ tərəfindən Yaponiyanın iki şəhərinə atılıb. 6 avqust 1945-ci ildə uran əsaslı bomba Xirosimaya, 3 gün sonra isə Naqasaki şəhərinə atılıb. Bu hücumlar nəticəsində on minlərlə insan ölüb, yüz minlərlə insan isə radiasiyanın təsiri ilə ağır yaralanıb. Bu silahdan istifadənin təsiri hələ də müəyyən qədər qalmaqdadır.
Nüvə silahından istifadə səlahiyyəti hər bir ölkənin öz qanunvericiliyi və idarəetmə strukturlarına uyğun olaraq müəyyənləşdirilir. Məsələn, ABŞ-də nüvə silahlarının istifadəsi barədə qərarı yalnız prezident verə bilər. Prezidentin bu qərarını təsdiq etməsi üçün digər dövlət qurumlarının razılığı tələb olunmur, lakin qərarın icrası hərbi komandanlıq vasitəsilə həyata keçirilir. Rusiyada da nüvə silahlarının istifadəsi ilə bağlı səlahiyyət prezidentin əlindədir və qərar "nüvə çantası" adlanan xüsusi sistem vasitəsilə icra olunur. Çin, Böyük Britaniya, Fransa kimi digər nüvə dövlətlərində də bu qərar adətən dövlətin ali rəhbəri və ya hökumət başçısına məxsusdur. Şimali Koreyada nüvə silahlarından istifadə səlahiyyəti ölkənin ali lideri Kim Çen Ina məxsusdur, bu qərar yalnız onun şəxsi ixtiyarındadır.
Nüvə silahlarından istifadə qlobal miqyasda fəlakətə səbəb ola biləcəyindən bu səlahiyyət ciddi prosedurlar və təhlükəsizlik mexanizmləri ilə tənzimlənir. Həmçinin, beynəlxalq hüquq və müqavilələr nüvə silahlarının istifadəsini məhdudlaşdırmağa çalışır. Məsələn, BMT-nin qətnamələri və nüvəsizləşdirmə sazişi (NPT) bu sahədə mühüm rol oynayır.
Nüvə silahından istifadə riskini tam dəqiqliklə demək mümkün olmasa da, ümumilikdə, mütəxəssislər nüvə silahlarından genişmiqyaslı istifadə ehtimalını aşağı hesab edirlər, çünki belə bir hadisə hər iki tərəf üçün məhv deməkdir. Bununla yanaşı, beynəlxalq təşkilatların fəaliyyəti, nüvə silahlarının yayılmaması barədə müqavilələr və diplomatik səylər bu riskin azaldılması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Üçüncü dünya müharibəsi başlasa necə olacaq?
Skandinaviya ölkələrində III dünya müharibəsi riski ilə bağlı hazırlıqlar başlanıb. Onlar potensial Üçüncü Dünya Müharibəsi təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq verərək vətəndaşlarına ağır döyüş vəziyyətində sağ qalmaq üçün təlimatlar təqdim ediblər.
Hazırda dünya gücləri arasında silahlanma yarışı, nüvə təhlükəsi və geosiyasi gərginliklər belə III dünya müharibəsi riskini artırsa da, qarşılıqlı məhvetmə qorxusu vəziyyəti dəyişir. Dövlətlər daha çox diplomatik yollarla problemləri həll etməyə çalışırlar. Lakin, belə bir müharibə başlasa, Ukraynanın onsuz da taqətdən saldığı Rusiya bu müharibədən məğlub tərəf kimi çıxa bilər. 110 il əvvəl Birinci Dünya müharibəsinə başlayan Rusiyanın illər öncə eyni səhvi təkrarlaması bu ölkənin dağılmasını sürətləndirə bilər. Əgər nüvə silahları işə düşsə, bu nəinki, Rusiya və ya ABŞ, birbaşa bəşəriyyət üçün təhlükədir. (Milli.Az )


Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər:
Rusiya nüvə silahını işə salır? - Putin sərəncam imzaladı
Rusiyadan Qərbə sərt xəbərdarlıq
Çin ABŞ-nin nüvə strategiya hesabatından ciddi narahatdır
Ukraynaya taktiki nüvə silahları verilib - Şok iddia
ABŞ admiralı Rusiya və Çinlə nüvə müharibəsi ehtimalından danışdı
ŞƏHİDLƏRİN QANI İLƏ YOĞRULUBDUR TORPAĞIMIZ, QƏLBİMİZDƏ DALĞALANIR ÜÇ RƏNGLİ BAYRAĞIMIZ
Vətənə həsr olunmuş ömür –şəhid Aydın Abdullayev
Qalibiyyət ruhlu xalq
Tramp Putinlə danışıqların çox yaxşı keçdiyini deyib
KİV: Tramp Müctəba Xameneinin öldürülməsini dəstəkləyə biləcəyini bildirib
dafiə Nazirliyi 1 nömrəli səfərbərliklə bağlı açıqlama yaydı
İranda son durum: Qum şəhəri bombardman edildi
Azərbaycan neftinin qiyməti 88 dollara yaxınlaşır
Rəsmi Bakının İrandan Naxçıvana dron hücumu ilə bağlı bəyanatı: Azərbaycan cavab tədbirləri hüququnu özündə saxlayır
İran Naxçıvan aeroportuna dron hücumu etdi
Xameneinin ailəsindən yalnız onlar sağ qaldı
BMT Əfqanıstan-Pakistan münaqişəsində ölənlərin sayını açıqladı
ABŞ diplomatı: İranla 47 illik müharibəyə son qoyuruq
Bu gün Od çərşənbəsidir
İctimai nəqliyyatda onlara güzəşt ediləcək - 90 dəqiqə pulsuz
Ermənistan-İran avtomobil yolu bağlandı
Efiopiyanın Baş nazirinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
ABŞ və İran arasında nüvə diplomatiyası: Növbəti dayanacaq Vyanadır
Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi yad edilib
Xocalı şəhidlərinin xatirəsinə ucaldılmış abidənin önünə güllər düzülüb və faciə qurbanları dərin ehtiramla yad olunub
Edam Kötüyü XOCALI
Mehriban Əliyevadan Xocalı soyqırımı ilə bağlı PAYLAŞIM
Prezidentin sosial media hesablarında Xocalı soyqırımı ilə bağlı PAYLAŞIM
Xocalı soyqırımının 34-cü İLDÖNÜMÜ
ABŞ diplomatlarına bu ölkəni tərk etməyi tapşırdı
Bu gün Novruzun ilk - Su çərşənbəsidir
Qərar masadadır – İlkin olaraq 2001-ci ilədək tikilən evlərə kupça veriləcək
KİV: İran Rusiyadan 500 milyon avroluq raket sistemləri alacaq
Təbii qazın dəyəri artdı
Gümüşün qiyməti 82 dolları keçdi
Martda 17 gün iş olmayacaq - Maaş belə hesablanacaq
Bələdiyyə sədrinin ölkədən çıxışına məhdudiyyət qoyulub
Prezident fərman imzaladı: Bu qurumlar birləşdirilir
Sülh sazişi ətrafında növbəti oyun: Ermənistan üçün son şans bitir - MÜSAHİBƏ
Ramiz Mehdiyevin partiyadan xaric edilməsi məsələsinə qurultayda baxılacaq – AÇIQLAMA
İran nüvə proqramını sülh məqsədləri üçün davam etdirəcək - Araqçi
Fevralın 17-sinin hava PROQNOZU
Azərbaycanda hərbi xidmətə MÜHÜM DƏYİŞİKLİK – 3 ildən 6 ayadək
Binalarda təhlükəsizlik məsələsi: Sakinlər bu şərtlərə mütləq əməl etməlidir - XƏBƏRDARLIQ
Ərdoğanın BƏƏ səfəri təxirə salınıb
Heydər Əliyev Mərkəzində “Vəhşi təbiətin super qəhrəmanları” sərgisi açılıb
Arayik Harutyunyan ömürlük, daha 7 nəfər isə müxtəlif müddətə azadlıqdan məhrum edildi - YENİLƏNDİ/FOTO
Ceyhun Bayramov: Zəngəzur dəhlizi beynəlxalq səviyyədə bu adla tanınır
İran ətrafında vəziyyət dəyişir - Şaraa da qisas mesajı verdi
Bakıdakı hərbi caniləri müdafiə edənlər şərt irəli sürürlər - Seyidov faktları açıqladı
Yeni Klinikada xəstənin ölümündə təqsirli bilinən həkimin məhkəməsi başlayır
Millimiz İrəvandakı Avropa çempionatına qatılmaqdan imtina etdi - FOTO
İdman zalında qəfil ölümlər - Azərbaycanda və dünyada məşhur simaların faciəli taleləri
“Qarabağ” UEFA reytinqində əmsalını artırdı
“Qarabağ” bu gün “Kopenhagen”ə qarşı - Saatlar qaldı
III MDB Oyunlarında Azərbaycanın bayraqdarları - FOTO
Formula 1 Azərbaycan: sərbəst yürüş başladı
Dünən saxlanılan məşhurlara bölmədə verilən 5 sual - FOTO
Ayan Babakişiyeva dinini dəyişib
Faytonçu Nazimin son durumu AÇIQLANDI
"Röyanın mənə böyük sevgisi var" - 54 yaşlı AYGÜN
Aidə anidən AzTV-dən getdi