Qlobal enerji bazarlarında cərəyan edən son geosiyasi gərginliklər və tədarük zəncirindəki qeyri-
müəyyənliklər Avropa İttifaqını (Aİ) yenidən ciddi bir sınaqla üz-üzə qoyub. Enerji resurslarının
diversifikasiyası və daxili ehtiyatların formalaşdırılması istiqamətində atılan intensiv addımlara baxmayaraq,
cari ilin yay mövsümündə Avropanın yeraltı qaz anbarlarının doldurulma tempində kəskin zəifləmə müşahidə
olunur. Bu tendensiya qarşıdan gələn payız-qış mövsümündə qitədə növbəti enerji böhranının alovlanma riskini
pik həddə çatdırıb.
  "Gazprom" və Avropanın müvafiq enerji monitorinq mərkəzlərinin yaydığı son rəsmi hesabatlar həyəcan
təbili çalmaq üçün kifayət qədər əsas yaradır. İyul ayının ilk ongünlüyünə olan məlumata görə, Avropadakı
yeraltı qaz anbarlarında (UGS) mövcud olan aktiv yanacaq ehtiyatları ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə
10.3 milyard kubmetr geridə qalır. Temperatur göstəricilərinin mövsüm normasına uyğun gəlməsinə və
sənaye istehlakının nisbətən stabilləşməsinə baxmayaraq, anbarlara vurulan gündəlik qaz həcminin bu dərəcədə
azalması qlobal tədarükçülərin Avropa bazarına yönəltdiyi resursların məhdudlaşmasından xəbər verir.
   Ekspertlərin rəyinə əsasən, əgər anbarların doldurulma tempi cari templə davam edərsə, oktyabr ayının
əvvəlinə qədər Avropada ümumi doluluq səviyyəsi 75%-dən aşağı qala bilər. Normal şəraitdə qışa
təhlükəsiz keçid üçün bu göstəricinin ən azı 90-95% təşkil etməsi zəruridir.
   Anbarların boş qalmasının arxasında həm geosiyasi, həm də iqtisadi faktorlar dayanır. İlk növbədə, Yaxın
Şərqdə alovlanan yeni münaqişə ocaqları və ABŞ-İran xəttindəki hərbi gərginlik qlobal maye qaz (LNG)
marşrutlarını iflic edib. Dünyanın ən böyük LNG ixracatçılarından olan körfəz ölkələrinin tankerləri
təhlükəsizlik səbəbindən logistik xətləri dəyişməli olub ki, bu da həm daşınma müddətini uzadır, həm də
xərcləri kəskin artırır.
   Digər tərəfdən, Asiya bazarlarında, xüsusilə Çin və Yaponiyada daxili istehlakın artması və qazın topdansatış
qiymətlərinin yüksəlməsi, LNG tankerlərinin Avropadan daha çox Şərqə yönəlməsinə səbəb olur. Avropa ticarət
habbları rəqabətədavamlı qiymət təklif etməkdə çətinlik çəkdiyi üçün sərbəst qaz həcmlərini cəlb edə bilmir.
   Anbarlardakı çatışmazlıq artıq Avropanın enerji birjalarında qiymət artımını stimullaşdırmağa başlayıb.
Qazın fyuçers qiymətlərinin bahalaşması sənaye sektorunda istehsal xərclərinin artmasına və nəticədə daxili
inflyasiyanın sürətlənməsinə gətirib çıxarır. Əgər temperatur gözləniləndən daha soyuq keçərsə, Avropa ölkələri
qış aylarında sənaye müəssisələrinin fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq və ya ağır qənaət rejiminə keçmək
məcburiyyətində qalacaqlar.
   Mövcud şəraitdə rəsmi Brüssel və Avropa paytaxtları tədarük sabitliyini qorumaq üçün boru kəməri qazına
olan diqqəti yenidən artırır. Bu çərçivədə, Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycan qazının Avropaya nəql
fəaliyyətinin maksimallaşdırılması və Şimal dənizindəki Norveç hasilatının tam gücü ilə işlədilməsi prioritet
vəzifəyə çevrilib.
  Sedanews.Az