Son onilliklərdə dünya tibb ictimaiyyəti ciddi bir reallıqla üz-üzə qalıb: xəstəliklər sürətlə cavanlaşır. Bir zamanlar yalnız yaşlı nəsil üçün xarakterik sayılan xəstəliklər bu gün uşaq və yeniyetmələrdə diaqnoz kimi adi hala çevrilib. Bu, fərdi problem deyil — bu, qlobal sağlamlıq böhranıdır.
  Beynəlxalq səhiyyə qurumlarının açıqladığı məlumatlar vəziyyətin nə qədər təhlükəli olduğunu açıq göstərir: Dünyada uşaq piylənməsi son 40 ildə təxminən 10 dəfədən çox artıb.
Bu gün dünyada 5–19 yaş arası hər 5 uşaqdan biri artıq çəkidən və ya piylənmədən əziyyət çəkir.
II tip şəkərli diabet əvvəllər “yaşlı xəstəliyi” hesab edilsə də, hazırda bu xəstəliyə tutulanların təxminən 10–15 faizi uşaq və yeniyetmələrdir.
Ürək-damar xəstəliklərinin ilkin əlamətləri artıq 20 yaşdan aşağı şəxslərdə müşahidə olunur.
Psixoloji pozuntular üzrə aparılan müşahidələr göstərir ki, depressiya və təşviş pozuntuları 10–14 yaş qrupunda son illərdə kəskin artıb.
Bu rəqəmlər təsadüfi deyil — onlar yanlış həyat tərzinin və sistemli problemlərin nəticəsidir.
SƏBƏBLƏR: Qidalanma: çox yeyirik, az qidalanırıq
Statistikaya görə:
Uşaqların gündəlik qəbul etdiyi kalorinin 30–40 faizi şəkər və işlənmiş qidalardan gəlir.
Təbii meyvə və tərəvəz istehlakı isə tövsiyə olunan normadan 2–3 dəfə azdır.
Bu isə vitamin-mineral çatışmazlığı, immun zəiflik və hormonal pozuntulara yol açır.
 Hərəkətsiz nəsil formalaşır: Uşaqların 60 faizdən çoxu gündəlik tövsiyə olunan fiziki aktivlik normasını yerinə yetirmir, orta hesabla uşaq və yeniyetmələr gündə 5–7 saatını ekran qarşısında keçirir, b isə, erkən yaşda piylənmə, duruş pozuntuları və ürək problemlərinin əsas səbəblərindəndir.
Psixoloji yüklənmə: Araşdırmalar göstərir ki, yeniyetmələr arasında stress səviyyəsi son 15 ildə iki dəfədən çox artıb. Belə ki, hər 7 uşaqdan biri həyatının hansısa mərhələsində psixoloji dəstəyə ehtiyac duyur, lakin çoxu bu dəstəyi ala bilmir.
 Ekoloji və ətraf mühit faktorları: Hava çirkliliyi ilə bağlı aparılan tədqiqatlar göstərir ki, çirkli mühitdə yaşayan uşaqlarda astma və allergik xəstəliklər 20–30 faiz daha çoxdur. Kimyəvi maddələrlə çirklənmiş su və torpaq immun sisteminə birbaşa zərbə vurur.
ƏGƏR BU GÜN VƏZİYYƏT DƏYİŞMƏSƏ…Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: gələcəkdə xəstəliklər daha erkən yaşlarda başlayacaq, sağlam işçi qüvvəsi azalacaq, səhiyyə xərcləri kəskin artacaq, cəmiyyətin ümumi sağlamlıq səviyyəsi zəifləyəcək.
Bu artıq səhiyyə problemi yox, sosial və milli təhlükədir.
ÇIXIŞ YOLU VAR, AMMA GECİKMƏK OLMAZ
Statistik olaraq sübut olunub ki:
Sağlam qidalanmaya keçən uşaqlarda xroniki xəstəlik riski 30–40 faiz azalır;
Gündəlik fiziki aktivlik psixoloji problemləri təxminən 25 faiz azaldır;
Erkən profilaktika xəstəliklərin ağır formalarının qarşısını ala bilir.
Əsas addımlar: məktəblərdə sağlam qida və hərəkət proqramları, valideyn maarifləndirilməsi, uşaqlar üçün psixoloji dəstək mexanizmləri,
ekoloji nəzarətin gücləndirilməsi.
 Xəstəliklərin cavanlaşması artıq faktlarla sübut olunmuş reallıqdır. Statistika susmur, sadəcə biz qulaq asmırıq. Bu gün atılmayan addımlar sabah geri dönüşü olmayan nəticələr doğura bilər. Uşaqların sağlamlığı gələcəyin taleyidir və bu taleyi dəyişmək hələ ki bizim əlimizdədir.
  Arzu Tofiqqızı
  Sedanews.az