Hər gün içdiyimiz möcüzə, yoxsa gizli təhlükə? Yaşıl çay haqqında bilmədiyiniz gerçəklər

Hər gün içdiyimiz möcüzə, yoxsa gizli təhlükə? Yaşıl çay haqqında bilmədiyiniz gerçəklər

Dün, 14:42

Bu gün dünyada və ölkəmizdə milyonlarla insan sağlam yaşamaq, arıqlamaq və ya sadəcə gümrah qalmaq üçün yaşıl çaya üstünlük verir. Fitnes bloqları, pəhriz siyahıları və sağlamlıq verilişləri bu içkini "möcüzəvi iksir" kimi təqdim edir. Bəs hər şey göründüyü kimi qüsursuzdurmu?

Unutmaq olmaz ki, yaşıl çay sadəcə xoş ətirli bir bitki dəmləməsi deyil, tərkibi bioloji aktiv maddələrlə zəngin olan güclü bir vasitədir. Onu kor-koranə, nizamsız və normadan artıq içmək fayda yerinə orqanizmə ciddi ziyan vura bilər. Gəlin, bu populyar içkinin həm gizli qalan faydalarına, həm də çoxlarının məlumatlı olmadığı əks göstəricilərinə birlikdə nəzər salaq.

Yaşıl çay (Camellia sinensis) yarpaqları qara çayla müqayisədə minimal dərəcədə fermentasiyaya (oksidləşməyə) uğrayır. Məhz bu səbəbdən bitkinin daxilindəki faydalı elementlər təbii formasını qoruyur. Hüceyrələrin Gənclik Keşikçisi (Güclü Antioksidantlar): Yaşıl çay "katexin" adlanan unikal antioksidantlarla, xüsusən də EGCG (epigallokatexin qallat) ilə zəngindir. Bu maddələr bədəndəki sərbəst radikallarla mübarizə apararaq hüceyrələrin qocalmasını ləngidir və xərçəng riskini azaldır. Metabolizmanın Təbii Sürətləndiricisi: Arıqlamaq istəyənlərin bu çayı sevməsi təsadüfi deyil. Tərkibindəki kafein və katexinlərin kombinasiyası maddələr mübadiləsini 3-4% sürətləndirir və bədəndəki piylərin (xüsusən də qarın nahiyəsindəki təhlükəli piylərin) yandırılmasına kömək edir. Beyin Üçün "Ağıllı" Enerji: Qəhvədən fərqli olaraq, yaşıl çay insanı qəfil həyəcanlandırmır. Tərkibindəki L-teanin adlı amin turşusu beyində dopamin səviyyəsini artırır, stressi azaldır və kafeinlə birləşərək gün boyu daha stabil, fokuslanmış bir enerji verir. Ürək-Damar Sisteminin Dostu: Müntəzəm istifadə zamanı yaşıl çay qandakı ümumi və "pis" xolesterolun (LDL) səviyyəsini aşağı salır. Bu isə gələcəkdə insult və infarkt riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Şəkərli Diabet Riskini Azaldır: Müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, yaşıl çay insulin həssaslığını yaxşılaşdırır və qan şəkərinin qəfil sıçrayışlarının qarşısını alır. Ağız Boşluğunun Gigiyenası: Çayın tərkibindəki təbii maddələr ağızda bakteriyaların çoxalmasını zəiflədir. Bu, həm diş çürüməsinin qarşısını alır, həm də ağız qoxusunu təbii yolla aradan qaldırır.

Bütün bunlara ramən kor-koranə içilən yaşıl çayın əks göstəriciləri var

"Təbiidirsə, zərərsizdir" düşüncəsi ən böyük səhvdir. Yaşıl çayın da dərmanlar kimi dozası və əks göstəriciləri var belə ki, yaşıl çayın tərkibindəki tanninlər qidalar vasitəsilə aldığımız bitki mənşəli dəmirin bədən tərəfindən sorulmasını bloklayır. Əgər yeməkdən dərhal sonra yaşıl çay içirsinizsə, zamanla qanazlığı (anemiya) problemi ilə qarşılaşa bilərsiniz.

Ac qarnına içilən yaşıl çay mədə turşuluğunu kəskin artırır. Bu isə ürəkbulanmaya, mədədə yanma hissinə və uzunmüddətli dövrdə qastritə yol açır.
Tərkibindəki kafein miqdarı az görünsə də, gün ərzində həddindən artıq istifadə edildikdə arterial təzyiqi yüksəldir və ürək döyüntüsünü (taxikardiyanı) sürətləndirir.
Axşam saat 18:00-dan sonra içilən yaşıl çay sinir sistemini oyaq saxlayır, yuxuya getməni çətinləşdirir və yuxunun keyfiyyətini aşağı salır.
Hamilə qadınlar üçün yaşıl çay ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmalıdır. Çünki o, dölün inkişafı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən fol turşusunun (B9 vitamini) sorulmasını zəiflədir.

Yaşıl çaydan maksimum fayda almaq və zərərlərindən qorunmaq üçün bu qızıl qaydalara əməl edin:

Qaynar su tökməyin: Çay yarpaqlarının üzərinə 100 dərəcəlik qaynar su tökmək tərkibindəki faydalı antioksidantları öldürür və dadını acılaşdırır. Suyu qaynadın, 2-3 dəqiqə soyumasını gözləyin (təxminən 80°C) və sonra dəmləyin.
Dəmləmə müddəti: İdeal dəmləmə müddəti 3-5 dəqiqədir. Daha uzun müddət qaldıqda çaya zərərli tanninlər ifraz olunur.
Doğru zaman seçimi: Çayı mütləq yeməkdən ən azı 1 saat sonra və ya yemək aralarında, tox qarnına için.
Gündəlik norma: Sağlam bir insan üçün gündəlik ideal doza 2-3 fincandır. 4 fincandan yuxarı dozalar bədəni susuzlaşdıra və qaraciyəri yükləyə bilər.

Yaşıl çay düzgün istifadə edildikdə sağlamlığın ən böyük dəstəkçisidir. Lakin onu su əvəzinə, litrlərlə və nizamsız istehlak etmək olmaz. Bədəninizin siqnallarına qulaq asın və bu şəfalı içkidən şüurlu şəkildə zövq alın.
Sevinc Salehqızı