Dünyada milyonlarla heyvan növü yaşasa da, onların arasında elələri var ki, sayları o qədər azdır ki, hər biri təbiətin əsl möcüzəsi sayılır. Bu nadir canlıların çoxu insanların fəaliyyəti, iqlim dəyişikliyi və mühitin məhv olması səbəbilə nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üz-üzədir. Onların qorunması yalnız ekoloji deyil, həm də bəşəri məsuliyyətdir.
                                                                  Yavər qulaq (Amur pələngi)  
  Ən nadir pələng növlərindən biri olan Amur pələngi (və ya Sibir pələngi) yalnız Uzaq Şərqdə – Rusiya və Çin sərhədlərində yaşayır. Onların sayı təbiətdə təxminən 100-120 başla məhdudlaşır. Ovlanma, meşələrin qırılması bu növü təhlükə altına salıb.


                                                              Cırtdan fil (Borneo pygmy elephant)  
   Bu fillər digər fil növlərindən daha kiçik və dostcanlıdır. Borneo adasında (Malayziya və İndoneziya ərazisi) yaşayan bu növ artıq 1000-dən az fərdlə təbiətdə mövcuddur. Sənaye və neft palmalarının əkilməsi onların yaşayış yerlərini məhv edir.



                                                                          Sumatra orangutanı 
   Orangutanlar yer üzündə insana genetik cəhətdən ən yaxın növlərdəndir. Sumatra orangutanı xüsusilə təhlükə altındadır – təxminən 14 min fərd qalıb. Əsas təhdid: yaşayış mühitinin yox olması və qeyri-qanuni ov.


                                             Yumurta qoymayan dişi tısbağa – Yangtze Giant Softshell Turtle  
  Bu nəhəng, yumşaq qabıqlı tısbağa yalnız Çin və Vyetnam ərazilərində mövcuddur. Hazırda təbiətdə yalnız 2–3 fərdi qalıb və onların çoxalma qabiliyyəti olduqca zəifdir.


                                                              Efiopiya canavarı (Ethiopian Wolf)  
   Afrikanın ən nadir yırtıcısıdır. Yalnız Efiopiyanın dağlıq ərazilərində yaşayan bu canavarın sayı təxminən 400 baş civarındadır. Vəba, it xəstəlikləri və kənd təsərrüfatı onun yaşayışını təhlükəyə atır.


                                                                 Spiks Makavı (Spix’s Macaw)  
Mavi rəngli bu nadir papaqquşu Braziliyada yaşayıb və artıq təbiətdə nəsli tükənmiş hesab olunurdu. Lakin 2022-ci ildən bəzi fərdlər təbiətə qaytarılıb. Sayı 30-dan azdır.
                                                               Axolotl (Meksika su əjdahası)  
Bu nadir amfibiya yalnız Meksikadakı Xochimilco göllərində yaşayır. Bədənini regenerasiya etmə qabiliyyəti ilə tanınır. Lakin çirklənmə və urbanizasiya səbəbilə nəsli təhlükə altındadır.
                                                                         Nəhəng panda
 Simvolik olaraq ekoloji mübarizənin siması sayılan nəhəng panda bu gün nisbətən qorunsa da, yenə də nadir heyvanlar siyahısındadır. Yalnız Çinin bəzi dağlıq ərazilərində yaşayır. Sayı hazırda təxminən 1800 fərddir.
  Bu canlıların hər biri təbiət zəncirində vacib halqadır. Onların məhv olması ekosistemin balansını pozur, digər növlərin taleyini də təhlükə altına atır və bəşəriyyətin genetik sərvətini yox edə bilər.
 Bu səbəbdən BMT, WWF, UNESCO və digər beynəlxalq qurumlar nadir növlərin qorunması üçün qlobal proqramlar həyata keçirirlər.
Nadir heyvanlar bizim planetimizin “canlı mirası”dır. Onlar yalnız zooloji maraq obyektləri deyil, həm də təbiətin müdrik və mükəmməl harmoniyasının sübutudur. Hər bir fərd, hər bir ölkə onların qorunmasına töhfə verməlidir — çünki itirilmiş bir növ, geri qaytarılması mümkün olmayan bir həyat formasıdır.

   Sedanews.az